WegeMaluch.pl

FB TW G+ Zarejestruj Rejestacja / Login

Porady logopedy

Rozwój mowy dziecka - etapy rozwoju

kaja z siudymKażdy z nas, rodziców zastanawia się czy jego dziecko dobrze się rozwija. Najgorsze, co nas może spotkać, to inny przedstawiciel posiadania maleństwa, który zacznie poddawać w wątpliwość umiejętności smyka. Wtedy najczęściej słyszymy: 'a moje mówi już to', 'a jak miał tyle to mówił to...'. Nasza pewność siebie i w zdolności maleństwa topnieje z każdą chwilą.

Poniżej przedstawiamy wam etapy rozwoju mowy dziecka. Pamiętajcie jednak proszę, że każdy z nas - czy to mały czy duży człowiek jest inny. Jedni rozwijają się szybciej, inni wolniej. Jednym chce się szybciej uczyć, inni wolą leniuchować i patrzeć z rozbawioną twarzyczką na wysiłki zestresowanych rodziców. 

kaja z siudymKażdy z nas, rodziców zastanawia się czy jego dziecko dobrze się rozwija. Najgorsze, co nas może spotkać, to inny przedstawiciel posiadania maleństwa, który zacznie poddawać w wątpliwość umiejętności smyka. Wtedy najczęściej słyszymy: 'a moje mówi już to', 'a jak miał tyle to mówił to...'. Nasza pewność siebie i w zdolności maleństwa topnieje z każdą chwilą.

Poniżej przedstawiamy wam etapy rozwoju mowy dziecka. Pamiętajcie jednak proszę, że każdy z nas - czy to mały czy duży człowiek jest inny. Jedni rozwijają się szybciej, inni wolniej. Jednym chce się szybciej uczyć, inni wolą leniuchować i patrzeć z rozbawioną twarzyczką na wysiłki zestresowanych rodziców. 

Etap prenatalny

Etap prenatalny (od poczęcia do narodzin)rozwój mowy dziecka w ciąży

Błędem jest przekonanie, że dziecko uczy się mówić dopiero wtedy, kiedy zaczyna wypowiadać pierwsze słowa. Swoje zdolności językowe bowiem ćwiczy jeszcze w łonie mamy!

W trzecim miesiącu ciąży, gdy rozwija się mózg, dziecko przygotowuje się do opanowania sztuki mówienia. Potem gimnastykuje usta poprzez ssanie palca, picie wód płodowych, porusza także językiem. Intensywnie ćwiczy też słuch – nasłuchuje głosu mamy, odgłosów płynących z jej organizmu, np. rytmicznego bicia serca, szumu przepływającej krwi, czy melodii płynącej z radia. Zatem ważne jest jakie dźwięki docierają do nienarodzonego jeszcze dziecka. Czy to będzie łagodna muzyka, spokojne brzmienie czy też, mogący uszkodzić słuch, długotrwały hałas?

 Wskazówki dla mamy

  • Wyeliminuj używki,
  • Lekarstwa zażywaj tylko po konsultacji z lekarzem,
  • Regularnie poddawaj się badaniom,
  • Unikaj kontaktu z nieznanymi zwierzętami,
  • Mów do swojego dziecka na głos, śpiewaj mu piosenki, słuchajcie „razem” muzyki,
  • Nie korzystaj z solarium.

okres melodii

rozwój mowy dzieckaOkres melodii (od narodzin do 1 roku życia)

Kolejny etap rozwoju mowy rozpoczyna się wraz z pierwszym krzykiem dziecka, tuż po narodzinach i kończy wraz z pierwszymi urodzinami. Początkowo krzyk i płacz są naturalną reakcją na przykre wrażenia, takie jak ból, zimno, głód, potem stają się formą komunikowania przez noworodka niezadowolenia.

  • Około 2. – 3. miesiąca życia niemowlę zaczyna głużyć, czyli przypadkowo, mimowolnie wytwarzać, najczęściej gardłowe dźwięki. Głużenie występuje niezależnie od sprawności słuchu, dlatego głużą także dzieci niesłyszące (gyyy, aguuu).
  • W 5. – 6. miesiącu życia głużenie przekształca się w gaworzenie, które charakteryzuje się powtarzaniem przez dziecko dźwięków wydawanych przez nie przypadkowo lub posłyszanych z otoczenia. Są to dźwięki w kształcie sylab, nie niosące żadnego znaczenia (mamamamama, babababababa, dadadada).
  • Gdy dziecko skończy 7 – 8 miesięcy, zaczyna reagować na mowę. Zwraca głowę w kierunku, z którego pochodzi dźwięk, przerywa zabawę. Główną rolę odgrywa melodia mowy, a nie samo jej znaczenie.

    Pod koniec tego etapu dziecko potrafi skojarzyć nazwę z przedmiotem lub osobą, reaguje na własne imię, zaczyna używać wyrazów jednosylabowych, skierowanych do konkretnych osób lub na konkretne czynności.

Wskazówki dla rodziców

  • okres melodii w rozwoju mowy dzieckaNie bój się płaczu dziecka. To jedyna jego forma komunikacji z nami. Nie zawsze płacz dziecka oznacza, że dzieje się mu krzywda. Po jakimś czasie nauczysz się rozróżniać rodzaje płaczu.
  • Nie nadużywaj smoczka uspokajającego. Być może twoje dziecko potrzebuje twojej uwagi. Jeśli jednak nie możecie się bez smoczka obyć (a wierz mi, jest to możliwe), odstawcie go przed skończeniem przez dziecko 1 roku życia.
  • Karm dziecko piersią. Z logopedycznego punktu widzenia z karmienia naturalnego płynie znacznie więcej korzyści, aniżeli z karmienia sztucznego. Dziecko nabywa nawyk oddychania przez nos, ćwiczy mięśnie potrzebne do właściwego wypowiadania dźwięków. W ten sposób ograniczamy ryzyko wystąpienia u niego wad zgryzu. Karmienie piersią ma wpływ nie tylko na rozwój fizyczny dziecka, ale także na budowaniu prawidłowej więzi emocjonalnej pomiędzy nim a matką.
  • Jeśli zdecydujesz się na stosowanie butelki ze smoczkiem, wybieraj zawsze te dostosowane do wieku dziecka. Karmienie piersią lub butelką zakończ do 1 roku życia dziecka.
  • Dbaj o jest wykształcenie prawidłowych nawyków ssania, żucia, gryzienia, połykania i oddychania, które zmniejszają ryzyko pojawienia się zaburzeń mowy. Oddychanie powinno odbywać się przez nos. Wówczas powietrze, które trafia do płuc jest odpowiednio nawilżone, oczyszczone i ogrzane. Długotrwałe oddychanie przez usta prowadzi do obniżenia napięcia mięśni potrzebnych do artykułowania dźwięków, wpływa na nieprawidłowy wzrost żuchwy i zniekształcenia twarzy, wady zgryzu oraz przewlekłe infekcje górnych dróg oddechowych.
  • Układaj dziecko do snu i podczas karmienia mlekiem z lekko podniesioną główką. Poziome układanie maleństwa przy podawaniu mleka utrudnia mu połykanie i oddychanie. Może prowadzić do krztuszenia się pokarmem.
  • Rozszerz dietę o przekąski takie jak chrupki kukurydziane, biszkopciki, herbatniki, kiedy dziecko umie już siedzieć. Dzięki nim będzie miało okazję do ćwiczenia umiejętności odgryzania i żucia.
  • Wyeliminuj kubek „niekapek” (z dzióbkiem), bidon ze słomką czy butelkę ze smoczkiem jako metodę na podawanie dziecku napoju. Dziecko, które siedzi jest gotowe do picia ze zwykłego kubka.
  • Dbaj o prawidłowy rozwój słuchu. Co jakiś czas sprawdzaj, czy nasza pociecha słyszy. Usiądź za jej pleckami, tak by nas nie widziała i potrząśnij grzechotką raz z prawej strony, raz z lewej. Gdy dziecko odwraca głowę w kierunku źródła dźwięku, wiemy, że słyszy.
  • Dbaj o to, aby dziecko już od pierwszych dni życia miało dobry wzór wymowy. Nie przemawiaj więc do niego w sposób pieszczotliwy, zniekształcając wyrazy. Do dziecka trzeba mówić dużo, ale powoli, wyraźnie, zdaniami krótkimi, o rzeczach dla niego zrozumiałych. Jeśli nie mamy pomysłu na monologi, możemy posługiwać się książeczkami dla dzieci, wierszykami, piosenkami. Ważne jest, aby dziecko osłuchało się z naszym językiem, a w przyszłości będzie mu łatwiej samemu wypowiadać słowa.

okres wyrazu

rozwój mowy dziecka od pierwszego roku życiaOkres wyrazu (od 1 do 2 roku życia)

Kolejnym etapem rozwoju mowy jest okres wyrazu, który obejmuje drugi rok życia. W tym czasie nasza pociecha posługuje się pojedynczymi wyrazami, które pełnią rolę całej wypowiedzi. W toku rozwoju zaczyna mówić w sposób spontaniczny, zagaduje. Nabywa umiejętności mówienia o przedmiotach, obrazach, osobach, których nie ma w najbliższym otoczeniu. Słownik dziecka zawiera kilkadziesiąt słów. Są to najczęściej rzeczowniki i czasowniki nazywające znane osoby, przedmioty i czynności. Oczywiści wyrazy pozostają zniekształcone pod względem brzmienia. Mimo tego, mowa dziecka powinna być zrozumiała dla osób z najbliższego otoczenia.

Wskazówki dla rodziców

  • Zrezygnuj z karmienia piersią czy butelką. Korzystne jest, jeśli dieta dziecka zostanie rozszerzona o produkty stałe. Nasz maluch powinien odgryzać kanapkę przednimi ząbkami i prawidłowo żuć, nie krztusząc się przy połykaniu. Niepokojące może być wyciekanie śliny z jego ust.
  • Zwróć uwagę na sposób oddychania dziecka. Jeśli odbywa się ono przez usta, sprawdź dlaczego. Może zalegająca w nosie wydzielina powoduje nieprawidłowy tor oddychania. Dlatego zadbaj, aby nos był zawsze czysty i drożny. Pilnuj, aby dziecko miało zamknięte usta w czasie snu, wtedy będziesz pewny, że oddycha właściwie.
  • Głos dwulatka powinien być dźwięczny, niezachrypnięty i niezabarwiony nosowo, co świadczy o prawidłowym rozwoju krtani i podniebienia.

okres zdania

Okres zdania (od 2 do 3 roku życia)rozwój mowy dwulatka

Okres zdania przypada na trzeci rok życia. Na tym etapie rozwoju dziecko rozumie mowę rodziców dotyczącą znanych, konkretnych osób, przedmiotów i interesujących go wydarzeń. Pierwsze zdania, które układa są dwu wyrazowe, ale zgodne z regułami gramatycznymi. Składają się głównie z rzeczownika i czasownika (np. Tata bum bum – co znaczy Tata pojechał). Później pojawiają się zdania pytające, rozkazujące. Sposób wypowiadania dźwięków jest jeszcze daleko od poprawnego. W tym okresie dziecko przyswaja najwięcej nowych słów. Powtarza, naśladuje wyrazy zasłyszane od otoczenia. Jeśli dziecko jest chętne do mówienia, dostrzega, że porozumiewanie się może być przyjemne. Zaczyna bawić się słowami. Tworzy własne określenia zwane neologizmami dziecięcymi, które zwykle są zabawne, ale jednocześnie bardzo trafne.

Wskazówki dla rodziców

  • Dziecko nabywa mowy między innymi poprzez naśladownictwo, dlatego niezwykle ważne jest co i w jaki sposób mówisz, nie tylko do dziecka, ale także w jego obecności.
  • Nie próbuj naśladować dziecięcej wymowy, spieszczać, gdyż dziecko może uznać, że taki właśnie jest wzór. Z drugiej jednak strony nie oczekuj, by dziecko mówiło bezbłędnie. Nie przeceniaj możliwości dziecka, które są jeszcze w tym zakresie bardzo ograniczone, co mieści się w granicach normy rozwojowej. Poprzez ustawiczne wytykanie i poprawianie błędów możesz je zniechęcić do mówienia. 

mowa dziecięca

rozwój mowy trzylatka i czterolatkaOkres swoistej mowy dziecięcej (od 3 do 7 roku życia)

Dziecko trzyletnie potrafi porozumieć się z otoczeniem, mowa jego jest już w pewnym stopniu ukształtowana, nie znaczy to jednak, że jest pozbawiona błędów i że jej rozwój nie odbywa się w dalszym ciągu. Brzmienie wyrazów coraz bardziej zbliżone jest do prawidłowego.

Trzylatek – powinien poprawnie wymawiać wszystkie głoski poza: [s z c dz], [sz ż cz dż], które mogą jeszcze brzmieć jak [ś ź ć dź], oraz [r], którą może wymawiać jak [l].

Czterolatek – głoski [sz ż cz dż] może wymawiać jako [s z c dz] oraz głoskę [r]jako [l].

Pięciolatek – może jeszcze mówić [l] zamiast [r], pozostałe głoski powinien wymawiać prawidłowo.

Sześciolatek – wymowa powinna być prawidłowa, bez zniakształceń.

Wskazówki dla rodziców

  • Stwarzaj zamierzone sytuacje do słuchania prawidłowej i bogatej mowy, do zadawania pytań, udzielania odpowiedzi. Chodź z dzieckiem do teatru, włączaj słuchowiska, czytaj książki – nie tylko bajki.
  • Odpowiadaj z cierpliwością na jego pytania, których, wraz z wiekiem i poznawaniem coraz to nowszych obszarów i sfer życia, przybywa.
  • Zadawaj pytania, oczekuj pełnych odpowiedzi. Słuchaj ich wnikliwie. Okaż zainteresowanie tym, co dziecko mówi. Wpłynie to pozytywnie na sposób mówienia dziecka, zachęci do wypowiadania się, a jednocześnie zacieśni więzy  między nami.

w pigułce

Rozwój mowy w „pigułce”

  • 1. urodziny – dziecko powinno powiedzieć słowo, np. mama, baba, daj, ać (spać), bum bum (samochód, pojechał).
  • 2. urodziny – dziecko powinno powiedzieć zdanie, np. Tata bum bum (Tata pojechał), Mama aci (Mama jest w pracy),
  • 3. urodziny – dziecko powinno powiedzieć zdanie złożone, np. Tata jeśt w placi i mama jeśt w placi, Baba pośła do śklepu i kupi Kubusiowi buma.
  • 4. urodziny – dziecko powinno opowiedzieć krótką historię, np. wydarzenia z przedszkola.

 

monika szczepańska duda


Monika Szczepańska-Duda, Logopeda, pedagog przedszkolny i wczesnoszkolny, członek Polskiego Związku Logopedów, specjalista ds. żywienia człowieka. Tytuł logopedy zdobyłam w Instytucie Badań Edukacyjnych w Warszawie pod okiem dr Danuty Emiluty - Rozya. Wcześniej skończyłam studia magisterskie w Wyższej Szkole Pedagogicznej TWP w Warszawie na Wydziale Nauk o Wychowaniu ze specjalnością wczesnoszkolna edukacja zintegrowana z pedagogiką przedszkolną i logopedią, gdzie dwukrotnie otrzymałam stypendium za bardzo dobre wyniki w nauce. Ukończyłam także Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Nauk  o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji. 

 

 







Cieszymy się, że tu trafiłaś / trafiłeś.

Prowadzimy prace nad przygotowaniem wersji mobilnej portalu wegemaluch.pl

Ta wersja platformy mobilnej jest w fazie testów! Prosimy o cierpliwość! (niektóre funkcje mogą nie działać w tej chwili)

 

  • 1
  • 2
Poprzedni Następny
Co to jest afazja dziecięca?

Co to jest afazja dziecięca?

Logopeda

Terminologia logopedyczna usiana jest trudnymi słowami: afazja, alalia, dyzartria... Czy powinniśmy się martwić takimi diagnozami? Co to jest afazja? U ludzi dorosłych z afazją, czyli utratą rozumienia mowy oraz z problemami...

Rozwój mowy dziecka - trzylatek nadużywa R

Rozwój mowy dziecka - trzylatek nadużywa…

Logopeda

Dostałam ostatnio pytanie od zatroskanej mamy świeżego przedszkolaka: Czy to normalne, że moje trzy i pół letnie dziecko mówi "rarka" zamiast "lalka", "rody" zamiast "lody" czy "maruch" zamiast "maluch"? Krótkie...

Rozwój mowy dziecka - błędy językowe

Rozwój mowy dziecka - błędy językowe

Logopeda

Dzieci już od urodzenia uczą się bardzo trudniej umiejętności - mówienia. Najpierw wydobywają z siebie dźwięki nieartykułowane, potem pojedyncze sylaby, aby móc przejść do pojedynczych słów i w końcu zdań...

Dlaczego moje dziecko nie mówi R?

Dlaczego moje dziecko nie mówi R?

Logopeda

Prawidłowa wymowa głoski 'R' przez dziecko, a raczej jej brak, niekiedy spędza sen z powiek rodzicom. Dlaczego moja pociecha jeszcze nie opanowała tej umiejętności - to najczęstsze pytanie, jakie słyszę...

Od kiedy warto uczyć dziecko języków obcych

Od kiedy warto uczyć dziecko języków obc…

Logopeda

„Im wcześniej, tym lepiej”. „Młody umysł lepiej chłonie”. „Automatycznie wejdzie mu to w krew”. „Bardzo wczesna nauka języków obcych na pewno stymuluje mózg” – te i podobne opinie królują na...

Profilaktyka seplenienia, czyli zabawa w 'nieśmiałego węża'

Profilaktyka seplenienia, czyli zabawa w…

Logopeda

Coraz więcej sześciolatków trafia do szkoły z niezdiagnozowanymi wcześniej wadami wymowy, z których najczęstszą jest seplenienie. Jak temu zapobiec? Jak rodzice bez wykształcenia logopedycznego mogą przewidzieć, że ich dziecko może...

Kiedy 'lowel' i 'lyba'  to już wada wymowy?

Kiedy 'lowel' i 'lyba' to już wada wymo…

Logopeda

Głoska R pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy dziecka. Przyjmuje się, że sześciolatek powinien opanować realizację wszystkich głosek, w tym tej najtrudniejszej, czyli R. Czy można więc powiedzieć, że do...

Logopedyczne spojrzenie na smoczek

Logopedyczne spojrzenie na smoczek

Logopeda

Czasami ciężko jest przyznać, że największe korzyści ze smoczka czerpią… rodzice. Smoczek jest bardzo dobrym „wyciszaczem” i łatwo wpaść w sidła traktowania go jako regulatora głośności dziecka. Smoczek pełni też...

Mysiula idzie patuniać

Mysiula idzie patuniać

Logopeda

Na pytanie, co jest ważniejsze: to, jak mówimy do dziecka, czy to, co mówimy do dziecka?, odpowiedź jest prosta – przez pierwszy rok życia dziecka na pierwszy plan wysuwa się...

Muzyka w terapii logopedycznej

Muzyka w terapii logopedycznej

Logopeda

Melodia, dźwięki, rytmy towarzyszą nam od zawsze. Poza ich typową funkcją rozrywkową muzyka jest świetnym narzędziem terapeutycznym. Duża część logopedów wykorzystuje w swojej pracy muzykę do poprawy jakości zajęć z...

Zabawa jako stymulacja rozwoju mowy niemowlęcia. cz.II

Zabawa jako stymulacja rozwoju mowy niem…

Logopeda

Dziecko nie potrzebuje tony nowych zabawek, żeby być szczęśliwym, jest natomiast najszczęśliwsze, kiedy sami poświęcamy mu czas, rodzic - to wielofunkcyjna zabawka, nigdy się nie nudzi i zna tysiące pomysłów...

Zabawa jako stymulacja rozwoju mowy niemowlęcia. cz. I

Zabawa jako stymulacja rozwoju mowy niem…

Logopeda

Każda mama, mniej lub bardziej świadomie, wpływa na rozwój mowy swojego dziecka. Zapewne intuicyjnie wykonuje naprawdę ważne ćwiczenia, które ukryte są pod przykrywką zabawy. Nie wszyscy przecież muszą wiedzieć, że...

Czy niemowlak to niemowa?

Czy niemowlak to niemowa?

Logopeda

Choć niemowlę nie włada biegle piękną polszczyzną, potrafi przekazać nam swoje potrzeby czy samopoczucie niemal od pierwszych dni życia. Pomimo, że jest to sposób niewerbalny, komunikaty wydawane są głosowo –...

Wegemaluch.pl Udostępnia materiały na licencji CC BY-NC-ND 4.0 Międzynarodowe. Materiały nieoznaczone CC BY-NC-ND 4.0 - Copyright by WegeMaluch.pl & MagYa 2011-2014. All rights reserved.

Wróć na górę

O Wegemaluch    O Nas    Regulaminy    Polityka Prywatności    Reklama    Promocja    Patronat    Admin    Kontakt    Faq    RSS    Toolbar

coffe Jesteś pewny by przełączyć w wersję dla komputerów stacjonarnych PC?